Saturday, May 11, 2013

Growth in a Time of Debt


"Ο δρόμος προς τη καταστροφή είναι πάντα στρωμένος με καλές προθέσεις"


 Υπάρχει μια γενεά η οποία μεγάλωσε με ένα παραμύθι για Ευρωπαικά ιδανικά και αξίες, οτι τάχατες το όραμα μιας ενωμένης Ευρώπης γεννήθηκε μέσα από τις στάχτες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου για να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά η μεγαλύτερη φρικαλεότητα που έζησε η ανθρωπότητα. Δεν είμαι ούτε κυνικός ούτε μηδενιστής, δεν αμφιβάλλω πως υπήρχαν άνθρωποι ειδικά   αυτοί που έζησαν τον πόλεμο που όντως ίσως και να πίστεψαν σε αυτό το όραμα. Στη πράξη όμως, αυτά τα λόγια όλοι πλέον ξέρουμε πως ήταν ένας εξωραϊσμός καθαρά οικονομικών και πολιτικών κινήτρων που βρίσκονταν πίσω από αυτή τη προσπάθεια. Εξάλλου η αρχική ονομασία ήταν ΕΟΚ : Ευρωπαική Οικονομική Ενωση. Κάπως έτσι μέσα από το ίδιο σκεπτικό γεννήθηκε η ιδέα του ενιαίου νομίσματος. Η Γερμανία είχε συμφέρον από ένα κοινό νόμισμα διότι πριν το Ευρώ ήταν ο "μεγάλος ασθενής της Ευρώπης", με ένα νόμισμα που δεν ήταν καθόλου ανταγωνιστικό σε σχέση με το γαλλικό και το ιταλικό ώστε να πουλάει τα γερμανικά προϊόντα αλλά ούτε και αρκετά δυνατό για να ανταγωνίζεται τη Βρετανική Στερλίνα. Οι γερμανικές τράπεζες, ήταν τρομερά προβληματικές και γενικά υπήρχε η ανάγκη να δημιουργηθεί μια σταθερή αγορά για να πουλάει τα προϊόντα της και ήταν ξεκάθαρο πως για να γίνει κάτι τέτοιο χρειαζόταν ένα κοινό νόμισμα και ένα νομικό πλαίσιο κοινής φορολόγησης. Η Ιταλία και Ισπανία με τη σειρά τους ήθελαν να πολεμήσουν τον πληθωρισμό τους και η Γαλλία ήθελε τότε να αναλάβει τον ηγεμονικό ρόλο. Μέχρι και σήμερα εξάλλου οι περισσότεροι αξιωματούχοι είναι Γάλλοι - επίσης το εύρωστο τραπεζικό σύστημα της Γαλλίας έβλεπε θετικά τη προοπτική ενός κοινού νομίσματος, για να γίνει πιο ανταγωνιστικό στο τραπεζικό σύστημα του Λονδίνου. Ακόμη και η Κύπρος είχε στο πίσω μέρος του μυαλού της πολιτικά συμφέροντα - όπως τη λύση του κυπριακού και την ασφάλεια. 
      Τα πρώτα χρόνια του πειράματος όλα πήγαιναν εξαιρετικά, το Ευρώ είχε ανέβει σε αξία και όλα φάνταζαν ονειρικά. Οι χώρες μπορούσαν επιτέλους να εμπορεύονται τα προϊόντα τους χωρίς διπλή φορολόγηση κάτω από την ομπρέλα ενός ενιαίου νομίσματος - μακρυά από παλινδρομήσεις πληθωρισμού, σε αγορές που υπο άλλες συνθήκες τα νομίσματα τους ήταν υπερβολικά σκληρά ή μαλακά για να υπάρξει εμπορική σχέση. Το πιο σημαντικό όμως προσόν του ενιαίου νομίσματος ήταν η σταθερή και μακροχρόνια πρόσβαση σε "φτηνό χρήμα" δλδ σε δανεισμό και αναχρηματοδότηση του χρέους τους από την ΕΚΤ πάντα με χαμηλό επιτόκιο. Το 2008 όμως χτύπησε η παγκόσμια οικονομική κρίση όταν έσκασε η φούσκα των αμερικανικών ομολόγων και το σκηνικό άλλαξε οριστικά για πάντα. Οι χώρες αναγκάστηκαν να δώσουν ένα σεβαστό ποσό στις τράπεζες ως bail-outs για να σβήσουν την έκθεση των τραπεζών στα τοξικά ομόλογα, και το δημόσιο χρέος εκτοξεύθηκε ξαφνικά σε δυσθεώρητα επίπεδα. Η Γερμανία πανικόβλητη από την έκθεση της στις οικονομίες του Νότου, επιδίωξε να υψώσει μια ασπίδα προστασίας - ένα firewall και να "σώσει" το τομάρι της. 
      Κάπως έτσι, σχεδόν πραξικοπηματικά γεννήθηκε η συνθήκη της Λισαβόνα η οποία παρουσιάστηκε ως το επόμενο βήμα προς την ολοκλήρωση της Ευρώπης, στη πράξη όμως ήταν ακριβώς το αντίθετο. Επρόκειτο για διαχωρισμό της Ευρώπης, ιδιαίτερα των οικονομιών -με απώτερο σκοπό την αποφυγή "αλυσιδωτών επιπτώσεων" αλλά παράλληλα ήταν και μια θριαμβευτική νίκη της πολιτικής ιδεολογίας της Γερμανικής συντηρητικής δεξιάς στο τρόπο που θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί η κρίση. Οσοι θυμάστε όταν μπήκαμε στην ΕΕ κάθε χώρα είχε δικαίωμα βέτο και καθε ψήφος ήταν ισάξια - ολα αυτά ανοίκαν στο παρελθόν. Η Συνθήκη της Λισαβόνα κατέστησε τη ψήφο των υπολοίπων χωρών διακοσμητικές, Στη νέα τάξη πραγμάτων που δημιούργησε η κ. Μέρκελ κουμάντο έκαναν  οι ίδιες νευρωτικές εμμονές που ανέδειξαν τη μεγάλη ύφεση του 33 και μετέπειτα την άνοδο του Ναζισμού. Σε αντίθεση με την Αμερική που ακουλούθησε πιστά την κλασιική Κεινσιανιστική λογική για να επανεκκινήσει την οικονομία της, ρίχνοντας λεφτά στην αγορά - αυξάνοντας της δημόσιες δαπάνες - δημιουργώντας εργασίες κτλ η Ε.Ε υπό τη διαχείριση πλέον της Γερμανικής συντηρητικής δεξιάς αποφάσισε να ακολουθήσει τα δικά της πιστεύω.  Τις λεγόμενες δλδ πολιτικές λιτότητας - βυθίζοντας ολόκληρη την Ευρώπη σε μια νεα βαθιά ύφεση αφού η συγκεκριμένη πολιτική όπως ακριβώς και στα χρόνια του 30 όχι μόνο δεν έριξε το χρέος αλλά το αύξησε.
      Δείτε τι είπε ο Λάρι Σάμμερς στον Ριτσαρ Κουέστ του CNN:
  "οι πολιτικές λιτότητας όχι μόνο δημιούργησαν ανεργία και ύφεση αλλά έκαναν το πρόβλημα του χρέους που υποτίθεται προσπάθησαν να πολεμήσουν πολύ χειρότερο, διότι όταν χάνεις από την ανάπτυξη χάνεις και έσοδα και το χρέος σου εκτροχιάζεται"


Ντροπιαστική διάψευση - μια απίστευτη ιστορία



 Ανάπτυξη σε καιρούς υψηλού δημόσιου χρέους ή αλλιώς Reinhart-Rogoff paper είναι μία από τις πιο σημαντικές μελέτες στην Ιστορία των σύγχρονων οικονομικών στην οποία λίγο πολύ βασίζεται εξ-ολοκλήρου η συντηρητική πολιτική λιτότητας της Γερμανίας αλλά δυστυχώς και άλλων χωρών στην ΕΕ. Οι συγγραφείς αυτής της εργασίας είναι οι επιφανείς καθηγητές οικονομικών του Χάρβαρντ Κάρμεν Ρέινχαρντ (φωτο) και Κένεθ Ρόγκοφ οι οποίοι πέραν του παχυλού μισθού τους στο Χάρβαρντ αμείβονταν τα τελευταία 3 χρόνια στη κυριολεξία εκατομμύρια για να κάνουν διαλέξεις σε όλο τον κόσμο και να "μεταλαμπαδίζουν" την groundbreaking ανακάλυψη τους ότι τα κράτη όταν το δημόσιο χρέος τους πλησιάζει το 90% του ΑΕΠ ως δια μαγείας έρχεται καταστροφή και ως "θεραπεία" αυτού πρότειναν τα μέτρα λιτότητας ούτως ώστε να μην φτάσει το χρέος αυτό το όριο. Προσφάτως όμως, για κακή τους τύχη, ένας άσιμος φοιτητής οικονομικών ο Thomas Herndon, του πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης, είχε εντελώς τυχαία σκοντάψει στις μαθηματικές τους εξισώσεις.. Είχε αναλάβει να εκπληρώσει μία τυπικού χαρακτήρα διαδικασία: να επαναλάβει και να επαληθεύσει τα ευρήματα αυτής της μελέτης ως μια άσκηση κατανόησης. Στη προσπάθεια του όμως να επαναλάβει τα αποτελέσματα της έρευνας σύντομα προσέκρουσε σε αδιέξοδο. Τα μαθηματικά δεν έβγαιναν όπως τα περιέγραφε η κ. Ρεινχαντ, αλλά έλεγαν ακριβώς το αντίθετο. Τίποτα το ιδιαίτερο δεν συνέβαινε στην οικονομία αν το χρέος έφτανε το 90% του ΑΕΠ, εαν και εφόσον η χώρα αυτή δεν έκανε οικονομικό χαρακίρι με τα μέτρα λιτότητας. Μετά από επαλήθευση ξανά και ξανά των μαθηματικών για να σιγουρευτεί πως δεν έκανε κάποιο λάθος. Προσπάθησε να επικοινωνήσει με τους δύο λαμπρούς οικονομολόγους για να του δώσουν τα δικά τους data, αφού με τα δικά του δεν μπορούσε να επαναλάβει με τίποτα το αποτέλεσμα που ισχυρίζονταν. Μετά απο μια ανταλλαγή κάποιων e-mail του έδωσαν τελικά τα αρχεία με τα οποία έβγαλαν τα ευρήματα τους. Η δήλωση του Χερντον είναι πάντως αφοπλιστική: "Με τη πρώτη ματιά κατάλαβα ότι είχαν κάνει τραγικά μαθηματικά λάθη αλλά το πιο γελοίο είναι ότι έκαναν λάθη και στην Excel!" Απίστευτο και όμως αληθινό: H μελέτη που για την οποία στην κυριολεξία ο διοικητής της Γερμανικής Μπούντεσμπανγκ Γιενς Βιντμαν μας έπρηξε τα αρχίδια τα τελευταία 3 χρόνια - χαράζοντας παράλληλα χέρι χέρι με τη Κ. Μερκελ τη καταστροφική πολιτική της ΕΕ είναι πολύ απλά ΕΝΤΕΛΩΣ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ. Είχε μέσα όχι μόνο μαθηματικά λάθη αλλά και λάθη στο τρόπο που χρησιμοποίησαν την Excel! Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως ούτε καν ακαδημαϊκή επαλήθευση δεν έγινε στη συγκεκριμένη μελέτη πριν δημοσιοποιηθεί! Στοιχειώδη διαδικασία στο κλάδο των πραγματικών επιστημών.
   Ειρωνικά οι προσπάθειες της Γερμανίας να απομονώσει μελλοντικά οικονομικά προβλήματα κατέληξαν να τα περιπλέξουν και να τα κάνουν συστημικά και ανυπέρβλητα. Περίτρανο παράδειγμα η περίπτωση της Κύπρου που παρόλο που είχε σχεδόν μηδενική έκθεση σε αμερικανικά ομόλογα κατέληξε στην ολοκληρωτική καταστροφή. Λόγω ακριβώς αυτής της λανθασμένης πολιτικής που ακολουθήθηκε σε ολόκληρη την ΕΕ τα τελευταία 5 χρόνια με ορύφωση το Ελληνικό PSI. Για να "σωθεί" μια χώρα καταστράφηκε μία άλλη και μιλάμε μάλιστα για ένα οικοδόμημα κοινού νομίσματος που έπρεπε να θεωρείται εκ των ων ουκ ανευ η έκδοση ενός κοινού ευρωομόλογου, η ενοποίηση του δημόσιου χρέους και φυσικά η εγγύηση των ομολόγων από την ΕΚΤ. Εδώ είναι που εντοπίζεται και η ουσία του προβλήματος, η Ε.Ε τα τελευταία χρόνια ταλανίζεται από ένα θανατηφόρο καρκίνωμα και αντί να αντιμετωπιστεί η αιτία του προβλήματος, αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα, συνήθως μάλιστα με ακρωτηριασμό! Αν μπορούσα να χρησιμοποιήσω μία παρομοίωση για την κατάσταση της Ευρωζώνης θα την αντιπαρέθετα με την ιστορία του Κινέζου Αυτοκράτορα ο οποίος ήθελε να ζήσει για πάντα και έτσι ακολουθώντας τα γιατροσόφια των "ειδικών" κατανάλωνε υδράργυρο για να πετύχει το σκοπό του, μόνο που ο υδράργυρος τελικά ήταν δηλητήριο.. και έτσι αρρώστησε. Αλλά αυτός αντί να σταματήσει, πεπεισμένος πως ο υδράργυρος ήταν πράγματι το ελιξίριο της ζωής συνέχισε να καταναλώνει το δηλητήριο σε ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες για θεραπεία ..ώσπου και πέθανε. Ετσι και η κ. Μέρκελ πεπεισμένη ότι οι πολιτικές της είναι το ελιξήριο συνεχίζει ακάθεκτη και αντί να αντιμετωπίσει την αιτία της ασθένειας, πίνει και άλλο δηλητήριο. Για τη παρούσα φάση φυσικά ο υδράργυρος της κυρίας Mέρκελ έχει και ευεργετικές παραισθησιογόνες ιδιότητες, αφού η Γερμανία που είναι ο εγκέφαλος αυτού του άρρωστου σώματος καλοπερνάει και δε διστάζει όπως είδαμε και στη περίπτωση της Κύπρου να παραβιάσει ιερούς φραγμούς και αρχές πάνω στους οποίους στηρίζεται το παγκόσμιο οικοδόμημα ..για να παρατείνει λίγο τη μαστούρα. Το ιερό άβατο δηλαδή της ιδιωτικής περιουσίας. Ανατριχιαστικά είναι τα λόγια του Φρεντριχ Βον Χαικ μιας από τις μεγαλύτερες μορφές των οικονομικών για αυτό το θέμα που με τόση ευαρέσκεια και χαλαρότητα παίζει μαζί του η κ. Μέρκελ: 



 "Ο μοντέρνος πολιτισμός που μας επιτρέπει να συντηρούμε ένα πληθυσμό 4 δισεκατομμυρίων σε αυτό τον πλανήτη, κατέσθει δυνατόν μέσω του θεσμού της ιδιωτικής περιουσίας. Είναι χάρη σε αυτό το θεσμό που αποκτήσαμε εκτεταμένη τάξη που ξεπερνάει κατα πολύ την υποκειμενική γνώση του ενός ατόμου. Αν καταστρέψουμε την ηθική βάση που βασίζεται στην αναγνώριση της ιδιωτικής περιουσίας τότε νομίζω θα καταστραφούν οι πόροι που συντηρούν την σημερινή ανθρωπότητα και θα δημιουργηθεί μια καταστροφή λιμοκτονίας πέραν κάθε κλίμακας έχουμε βιώσει."


 Η επόμενη μέρα. 


 Ο όρος "αστρονομικό νούμερο" δεν χρησιμοποιείται τυχαία, αυτοί οι αριθμοί χρησιμοποιούντο μέχρι πρότινος για να εκφράσουν τις αχανείς αποστάσεις του σύμπαντος. Για να φέρω σε ανθρώπινη κλίμακα αυτούς τους αριθμούς ας κάνουμε μαζί μια άσκηση σκέψης. Το χρέος μας ανέρχεται σε  23 δις για να γίνει αντιληπτό το πόσο μη βιώσιμο είναι αυτό το χρέος ας δούμε τι αγοράζει κανείς με αυτά τα χρήματα. Με 7-8 δις η Kύπρος αγοράζει τον LHC του Cern τον μεγάλο επιταχυντή σωματιδίων - το μεγαλύτερο μηχάνημα δηλαδή που κατασκευάστηκε ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας που απαίτησε τη συνεργασία 100 χωρών και χρειάστηκε δεκαετίες για να ολοκληρωθεί. 23δις κόστισε η συνολικά το πρόγραμμα Apollo που έστειλε τον άνθρωπο στο φεγγάρι. 8δις κόστισε το διαστημόπλοιο Apollo. 39δις θα κοστίσει το νέο διαστημικό πρόγραμμα της Ρωσσίας. Είναι ξεκάθαρο πως το χρέος είναι δισθεόρατο για τα οικονομικά δεδομένα της Κύπρου είναι μη βιώσιμο. Ειδικά με τις πρακτικές και πολιτικές που προτείνει η Τρόικα και η ΕΕ που συρρίκνωσαν το ΑΕΠ σε τραγικά επίπεδα, αυξάνοντας έτσι ακόμη περισσότερο το χρέος. "μας έδωσαν δάνειο με 2.5% επιτόκιο και είμαστε και αχάριστοι" λένε κάποιοι αναμεταξύ τους.. "μαζί τα φάγαμε" ..Να μην ξεχάσουμε να τους στήσουμε και άγαλμα. 
      Οπως πολύ σωστά επισήμανε ο Paul Krugman η Τροικα και το IMF επέλεξαν τη πιο καταστροφική "λύση" για τη Κύπρο αφού διαλύοντας την οικονομία μιας χώρας, αφαιρώντας της το 18% του ΑΕΠ της το χρέος αυτόματα θα αυξάνεται και θα αυξάνεται και δεν θα μπορέσει ΠΟΤΕ να αποπληρωθεί. Είναι σαν να έχεις να διαλέξεις ένα δάνειο απο δύο τράπεζες, η μία τράπεζα σου λέει 8% και σου βρίσκει και δουλειά για τη γυναίκα σου και η άλλη σου λέει 2.5% αλλά θα είσαι άνεργος. Ε δεν θέλει και πολύ μυαλό να καταλάβεις ποια προσφορά σε συμφέρει. Επομένως αφού το χρέος δεν θα μειώνεται αλλά θα αυξάνεται, κάλλιστα η Κύπρος θα μπορούσε να φύγει απο το Ευρώ, και να απολαύσει τουλάχιστο τα θετικά που εμπεριέχει το να έχεις ένα δικό σου νόμισμα. Που στη περίπτωση της Κύπρου είναι πολλά. ο Τζιμ Ροτζερς πρόεδρος της Ροτζερς holdings αναφερόμενος στη περίπτωση της Κύπρου είπε το εξής, ποτέ μην εμπιστεύεσαι πολιτικούς, αλλιώς θα χρεοκοπήσεις. Αυτά τα 10 δις που θα μας δώσουν με 2.5% τάχατες, δεν θα τα χρειαζόμασταν καν αν είχαμε ανάπτυξη - είναι ένεκα του ότι κάποιος μας έκοψε τα πόδια που χρειαζόμαστε όλο αυτό το ποσό. Δεν έχει σημασία το πόσα χρωστάς φτάνει  να μπορείς να πληρώνεις τις οφειλές σου. Εδώ αξίζει μια μικρή παρένθεση για το πως δημιουργήθηκε το πρόβλημα του χρέους στην ΕΕ εξ αρχής  βλέπετε δεν είναι μόνο η Κύπρος, το χρέος της Ισπανίας και της Ιταλίας ανέρχεται στα 3 τρισεκατομμύρια! Οι Ισπανικές τράπεζες χρειάζονται ΑΜΕΣΑ 300δις για να καταστούν βιώσιμες και αυτά τα προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν μονάχα με ενοποίηση και έκδοση κοινού ομολόγου. Ας μην ξεχνάμε πως είναι η συνθήκη της Λισαβόνα και συγκεκριμένα το άρθρο 123 το οποίο διέκοψε τη πρόσβαση των χωρών στο φτηνό χρήμα της ΕΚΤ και ανάγκασε τις χώρες να δανείζονται μονάχα από τις αγορές. 
     Μια εξαιρετική ανάλυση του προβλήματος από τον καθηγητή οικονομικών του πανεπιστημίου της Βέρνης Χάρη Δέλλα. Αλλά και από τον Alejandro Rivas  αναδεικνύουν αυτό το τεράστιο πρόβλημα το οποίο παρομοιάζουν ως ένα αποτυχημένο εικονικό χρυσό κανόνα ο οποίος έχει όλα τα κακά και τους κινδύνους που είχε ο πάλε πότε χρυσός κανόνας αλλά παράλληλα δεν έχει ούτε τα θετικά αφού ο πληθωρισμός στο Ευρώ είναι ανεξέλεγκτος όσο συνεχίζεται η σημερινή κατάσταση. Μέσα στα πλαίσια της ιδεολογίας της Γερμανικής δεξιάς που θέλει το νόμισμα να είναι σκληρό και άκαμπτο η κ. Μέρκελ με το άρθρο 123 προσπάθησε να μετατρέψει το Ευρώ από καθαρό Fiat currency, όπου οι χώρες μπορούσαν να δανειστούν συνεχώς χρήμα για τις ανάγκες τους, σε ένα κλειστό νόμισμα όπου ο δανεισμός πλέον μπορούσε να γίνει μόνο από την ιδιωτική αγορά. Η κ. Μέρκελ έκλεισε τη στρόφιγγα φτηνού χρήματος και μοιραία, όπως συνέβαινε κάποτε με το χρυσό κανόνα, υποχρέωσε τις χώρες να αναζητήσουν λεφτά για να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους είτε από περικοπές μισθών, συντάξεων και γενικά μέτρα λιτότητας, είτε από την ιδιωτική αγορά με την έκδοση ομολόγων. (Ολοι θυμόμαστε το Σταυράκη που προσπαθούσε να πουλήσει απεγνωσμένα ξαφνικά τα κυπριακά ομόλογα.) Αυτό ήταν απόρροια ακριβώς αυτού του ψηφίσματος. Ακόμα μια λανθασμένη κίνηση σε μια σειρά απο λανθασμένες κινήσεις. Το τελευταίο πράγμα που χρειαζόταν η οικονομική κρίση του 2008 ήταν μια νέα κρίση αναχρηματοδότησης χρέους που δημιούργησε αυτή η οδηγία. Ετσι λοιπόν η Ελλάδα, η Κύπρος η Πορτογαλία η Ιταλία η Ισπανία κτλ. Εκεί που ανανέωναν το χρέος τους απευθείας από την ΕΚΤ με το να δανείζονται νέα χρήματα με χαμηλό επιτόκιο 2.5% βρέθηκαν να δανείζονται με 8 και 12% διότι ποιος τρελός θα αγόραζε το Ελληνικό ομόλογο αντί το Γερμανικό αν και τα δύο είχαν την ίδια απόδοση; Κανένας. Ετσι λοιπόν η Ελλάδα αναγκάστηκε να δανειστεί με μη βιώσιμο επιτόκιο από τις τράπεζες που πήραν το ρίσκο να της δανείσουν συνδέοντας παράλληλα το χρέος που βρισκόταν στα χαρτιά με τα πραγματικά λεφτά των τραπεζών και κατα προέκταση του απλού πολίτη. Κανένας από αυτούς τους επιφανείς "οικονομολόγους" της κυρίας Μέρκελ δεν διερωτήθηκε πού θα μπορούσαν λοιπόν να βρεθούν αυτά τα λεφτά για να αποπληρώσουν τους τόκους του δανεισμού χωρών από τις ιδιωτικές τράπεζες χωρίς να τυπωθεί νέο χρήμα; Συνταγή αυτοκτονίας. Η μόνη τους έγνοια ήταν ο πληθωρισμός που τελικά και αυτός τους ξέφυγε.

Επίλογος
      Ακούμε κάποτε από τα ΜΜΕ για την Κίνα και ότι οι Κινέζοι δεν είναι ελεύθεροι και τους καταπιέζει το καθεστώς κτλ. Αυτό είναι φυσικά αλήθεια. Ο Κινέζος βάζει το υποκειμενικό κάτω από το συλλογικό και αποδέχεται την απώλεια ελευθερίας, με ένα νοητικό συμβόλαιο ότι θα του παρέχονται καλύτερες μέρες, εργασία, δουλειές κτλ. Η Κίνα είναι ένα ιμπεριαλιστικό οικοδόμημα υπό αυτή την έννοια, το ίδιο και η Αμερική και πάλε πότε η Μεγάλη Βρετανική αυτοκρατορία. Ο κάτοικος της Ιμπεριαλιστικής χώρας, θυσιάζει την ελευθερία και την ατομική ή κρατική του κυριαρχία με αντάλλαγμα μια σχετική ευημερία. Εξού και το σύνθημα της ΕΟΚΑ για όσους θυμούνται, "την ελλάδα θέλουμεν και ας τρώγωμεν πέτρες". Αυτό το σύνθημα συμβόλιζε ακριβώς αυτή την αντίληψη που δυστυχώς έχει εκλείψει στους νεο-κύπριους. Δεν αναφέρομαι φυσικά σε ένωση με την Ελλάδα, εξάλλου ο κύπριος του 55 στο πρόσωπο της ένωσης έβλεπε την ελευθερία. Οταν η Κύπρος έκανε αίτηση για ένταξη στην ΕΕ παραχώρησε επι της ουσίας μέρος της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας της για να γίνει μέρος ενός νέου Ιμπεριαλιστικού οικοδομήματος που θα της παρείχε ασφάλεια και περισσότερη ευημερία, αυτό ήταν το νοητικό συμβόλαιο που υπογράψαμε όλοι. Κανεις δεν εκλέγει τον κ. Μπαρόζο όπως κανένας δεν είχε εκλέξει τον εκάστοτε διοικητή των Εγγλέζων. Η ψήφος μας στην ΕΕ είναι λευκή, επι της ουσίας δεν ζούμε σε δημοκρατία. Οπως ακριβώς και στη Κίνα, υπάρχει μια ψευδαίσθηση δημοκρατίας την οποία όμως ένας εξωτερικός παρατηρητής μπορεί εύκολα να δει πως είναι πλασματική. Ο Κινέζος όμως ζει σε μία χώρα που έχει 11.2% ανάπτυξη κάθε χρόνο, οι συνθήκες διαβίωσης βελτιώνονται χρόνο και γενικά το νοητικό συμβόλαιο υποταγής του Κινέζου έχει τουλάχιστο τηρηθεί από το μέρος της δικής τους κυβέρνησης. Εμεις θυσιάσαμε ελευθερία με την υπόσχεση καλύτερης μέρας και αντί αυτού συνέβηκε το αντίθετο.. Πως μπορεί κάποιος να παραμείνει σε αυτό το οικοδόμημα της Ευρωζώνης;  Τα επιχειρήματα περι καταστροφής με την έξοδο από το Ευρώ τα βρίσκω εντελώς ειρωνικά. Η καταστροφή επήλθε ούτως η αλλιώς και λογω ακριβώς αυτής της εμμονής μας να παραμείνουμε στο Ευρώ βυθιζόμαστε ακόμη περισσότερο. Τα 10 δις που χρωστάμε και πήραμε δάνειο για να αποπληρώσουμε είναι εσωτερικό χρέος προς τα ταμιευτήρια και τις τράπεζες από ομόλογα κυπριακής δημοκρατίας που είναι πλέον αφερέγγυα - ελάχιστα από αυτά ήταν εξωτερικό χρέος (με εξαίρεση τον ELA) Με τη χρήση αυτών των 10 δις το χρέος αυτό μετατράπηκε πλέον σε εξωτερικό χρέος προς τη Τροικα. Με την έξοδο από το Ευρώ και παραμονή στην ΕΕ θα μπορούσε τα 5-6 δις που είχαν ανάγκη η Λαική και Κύπρου και "μαζεύτηκαν" από το κούρεμα (ουσιαστικά αφέθηκαν να χρεοκοπήσουν οι δύο τράπεζες) θα μπορούσε να διευθετηθεί με εσωτερικό δανεισμό από την κεντρική τράπεζα σε κυπριακό νόμισμα ή με υποτίμηση. Τέλος ο ELA θα έμπαινε και αυτός σε ένα ταμείο αναδιάρθρωσης, συμβατό με το την αξία του νέου νομίσματος - η θα παραγραφόταν, αφού είναι πλέον ξεκάθαρο πως φορτώθηκε παράτυπα στη κυπριακή δημοκρατία. Στη τελική το μεγάλο ερώτημα είναι  πώς να παραμείνουμε στο ευρώ; Οταν αυτό αποδεδειγμένα πλέον διοικείται από ανίκανους και είναι μια ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί; 
 "Υπογράφοντας το βιβλίο συλλυπητηρίων προς τη Μάργκαρετ Θάτσερ ο πολιτικός αρλεκίνος, γνώριζε άραγε τον αγώνα που έδωσε η σιδηρά κυρία για να κρατήσει την Μεγάλη Βρετανία έξω από το Ευρώ;"